Vấn đề trong quản lý tài chính của mình ở quá khứ
Mình đã ra trường kiếm được đồng lương đầu tiên hơn 8 năm, nhưng thực sự nghiêm túc với tiết kiệm và chi tiêu chỉ cách đây 5 năm. Trước đó mình đã từng thử và thất bại nhiều lần, kể cả để dành tiền trong tài khoản hay tiền mặt thì chỉ trong vòng vài tháng là mình sẽ tiêu lấn sang các khoản tiết kiệm, mặc dù đã quyết tâm là không đụng đến.
Lý do là vì khi vừa mới ra trường lương làm chưa cao, niềm vui sướng được ăn chơi hưởng thụ từ những đồng lương mình tự kiếm ra được, tạo ra những thói quen xấu, dẫn đến chi tiêu không kiểm soát làm cho mỗi tháng lương nhận được đều không cánh mà bay, có khi còn phải mượn thêm tiền của bạn, vòng quay cứ lẩn quẩn vậy làm mình cảm thấy có vấn đề gì đó, rồi mình tìm hiểu và biết rằng là nên tiết kiệm, chứ cũng không học qua trường lớp và lúc đó cũng chẳng ai nói mình, tiết kiệm như thế nào và sẽ được cái gì cả.
Cứ thử, thất bại, buông thả, xong lại thử cho đến đầu năm 2020, mình có tìm hiểu về phương pháp tiết kiệm 6 chiếc lọ, mỗi chiếc lọ mình để dành theo số % được chia sẵn nhân với thu nhập, mình dùng excel để tính toán và quản lý, còn do số tiền tiết kiệm ban đầu ít nên mình rút lương ra tiền mặt rồi buộc dây thun thành 5 khoản như 5 chiếc lọ, khoản thứ 6 để chi tiêu hàng ngày thì để trong ví hoặc tài khoản.
Ban đầu cũng cắt khoản này, lấn khoản kia do tiêu xài hàng ngày không được kiểm soát, nhưng khi số tiền tăng dần lên mình cảm thấy nghiêm túc hơn, và muốn ý thức, ký luật hơn nhiều trong việc chi tiêu và tiết kiệm. Khi mình áp dụng liên tục và linh hoạt trong việc phân chia các khoản, thì mình cũng nhận được thành quả nhất định, với người khác có thể không nhiều, nhưng với mình đó là công sức, kỷ luật, sự an tâm để mình tìm kiếm những cơ hội tốt trong sự nghiệp.
Mình áp dụng phương pháp 6 chiếc lọ
Hồi đó mình tìm hiểu về tiết kiệm và biết đến phương pháp này qua kênh của một anh trên youtube mà giờ mình cũng không nhớ là ai, mình lúc đó không quan tâm anh ấy hay người khác sáng tạo ra nó, cứ áp dụng thử thôi. Sau này mình mới tìm hiểu và biết đây là phương pháp của triệu phú T. Harv Eker trong cuốn sách Bí mật tư duy triệu phú, thực sự thì mình cũng chưa đọc qua cuốn sách này nữa.
Các khoản được chia theo các % cố định, mình chỉ cần nhân số % này với thu nhập là sẽ có được số tiền cụ thể cho từng khoản. Mình chỉ cần nhập tên phương pháp này lên google thì có rất nhiều hướng dẫn chi tiết % và tên các khoản mục từ các trang uy tín của ngân hàng, bảo hiểm hay các trang tài chính.
Ban đầu khó khăn của mình khi áp dụng là vì số tiền lương ít ỏi nên việc chia chính xác số % mặc định này thì tiền tiêu dùng hàng ngày sẽ rất ít, cực kỳ khó khăn trong việc chi tiêu hàng ngày. Vậy nên mình đã điều chỉnh lại các khoản chưa thực sự cần thiết trong giai đoạn đó xuống 5% có khi 7% để khoản chi tiêu mỗi ngày tăng lên, mình sẽ dễ thở hơn, và không bị quá áp lực. Khi thu nhập tăng lên dần, hoặc ổn định hơn trong thói quen chi tiêu, thì mình sẽ cố gắng điều chỉnh các khoản về lại số % mặc định.
Mình sẽ quản lý chủ yếu trên excel để có bức tranh tổng quan và dễ kiểm soát hơn. Mỗi tháng là 1 sheet. Qua tháng thì mình cộng dồn số tiền từ tháng trước để tiếp tục phân chia các khoản trong tháng này. Kết hợp với đó, mình dùng thêm app sổ thu chi trên điện thoại, để ghi lại hết các khoản chi trong ngày, app sẽ cộng lại và có báo cáo từng tháng, mình kiểm tra hàng tháng số tiền này có hợp lý và cần điều chỉnh không. Đây cũng là một bước quan trọng, để hỗ trợ cho các khoản tiết kiệm được an toàn.
Khó khăn của mình trong việc áp dụng
Ban đầu cái bảng excel của mình khá đơn giản, nó chỉ liệt kê số tiền thu nhập, tên từng khoản mục và số tiền đã được nhân tỷ lệ theo từng khoản và tổng. Trong quá trình áp dụng thì mình muốn chi tiết hơn các khoản mục, hoặc có những mục tiêu khác như tiền chăm con, tiền cho ba mẹ, tiền cho sức khỏe,… muốn được tách ra riêng thì mình sẽ phải ghi chú, chia lại cho phù hợp với nhu cầu những vẫn đảm bảo duy trì các khoản mục chính, đó là tùy vào cách mình phân loại và mục tiêu cá nhân của mỗi người mà thiết kế cho phù hợp.
Một vấn đề nữa của mình trong việc áp dụng phương pháp này là các hình thức để tiền. Ban đầu số tiền nhỏ, mình buộc từng cọc bằng dây thun, cuối tháng có lương là về chia tiền rồi bỏ vào từng cọc. Khi số tiền lớn hơn thì mình chuyển sang hình thức tài khoản. Nhưng phải chuyển vào các tài khoản như thế nào để tiện mình bỏ vào hàng tháng, cũng tiện khi dùng đến phải rút ra, và cũng phải đảm bảo nó không bị dồn chung thành một mớ hỗn độn, hàng ngày mình không phân biệt số tiền được dùng và số tiền tiết kiệm dẫn đến chi tiêu lấn sang các khoản khác.
Lợi ích từ phương pháp 6 chiếc lọ
Với hơn 5 năm áp dụng phương pháp này thì những lợi ích mình nhận được là:
- Cân bằng cuộc sống, các nhu cầu và mục tiêu cả ngắn hạn lẫn dài hạn, hạn chế tình trạng vì quá mong muốn tiết kiệm, dự phòng mà quên đi việc đầu tư cho giáo dục hay dành những phần thưởng cho bản thân. Hoặc mong muốn mua thứ này thứ kia cho bằng bạn bằng bè đến khi có cơ hội đầu tư thì không kịp xoay xở.
- Nhìn được bức tranh tài chính cơ bản: Thông qua bảng excel tự thiết kế, mình nhìn được tổng quan các con số và nó tăng lên mỗi ngày, giúp mình có động lực, ý thức nhiều hơn trong việc duy trì và tăng nguồn thu, chi tiêu hợp lý, từ đó có nhiều ý tưởng và linh hoạt hơn trong việc quản lý tài chính cá nhân
- Tạo sự an tâm và có nhiều cơ hội lựa chọn công việc: Khi số tiền tăng dần lên trong tài khoản, đáp ứng đủ nhiều mặt trong cuộc sống, mình sẽ an tâm và tự tin hơn. Lỡ khi công việc gặp trục trặc, thu nhập bị ảnh hưởng thì mình cũng sẽ không quá áp lực, mình đã có những khoản dự phòng cho mình thời gian để tìm kiếm công việc mới, cơ hội mới một cách sáng suốt.
Kết lại
Việc tiết kiệm được bắt đầu càng sớm, càng tốt. Hiện tại mình thấy đa số mọi người cũng có ý thức và kiến thức hơn trong quản lý tài chính cá nhân, cũng có nhiều người kiếm được rất nhiều tiền, nhưng không giữ được lâu trong tay, tháng nào tiêu hết tháng nấy. Có lẽ sẽ hơi tiếc thời gian lãng phí đó, nhưng không bao giờ là quá muộn cả, cứ bắt đầu ngay khi bản thân biết được tầm quan trọng của việc tiết kiệm.
Mình cũng hiểu rằng tiết kiệm thôi chưa đủ, vẫn sẽ có những rủi ro tiềm ẩn nếu mình ko có nhiều nguồn thu nhập, và đặt biệt là thu nhập thụ động. Nhưng tiết kiệm là cái căn bản và dễ thực hiện nhất, mình tin rằng việc tiết kiệm đủ tạo sự an tâm thì bản thân mình cũng sẽ không thể dậm chân tại chỗ, chúng mình vẫn sẽ luôn tốt hơn ngày hôm qua, liên tục cập nhật, học hỏi những kiến thức mới để có cái nhìn rộng hơn về việc quản lý tài chính cá nhân, và chất lượng sống.